Skip to main content

Big data voor ons allemaal

Grotere ondernemingen, en een deel van de kleine, zijn al druk bezig met big data: verzamelen, duiden en ernaar handelen. De overheid moet zeker niet achterblijven, niet alleen met big data als ondersteuning voor beleidsvorming maar ook voor opsporing. In zorg en onderwijs maar ook bij justitie kan big data helpen bij vinden van patronen, onderzoek naar effecten van beslissingen en bij het ontwikkelen van beslissystemen. Privacy is hierbij altijd een belangrijk uitgangspunt. Gezien de datahonger van de overheid en de grenzen die hierbij worden overschreden, zal een onafhankelijk orgaan als het Cbp meer mogelijkheden moeten krijgen voor toezicht en sancties, ook naar ministeries en gemeenten. 

Trends

Grotere ondernemingen, en deel van de kleinere, zijn al druk bezig met big data: verzamelen, duiden en ernaar handelen. Ook de overheid is bezig met de eerste verkenningen.

Overheid

De overheid moet zeker niet achterblijven, niet alleen met big data als ondersteuning voor beleidsvorming maar ook voor opsporing. Privacy is hierbij een belangrijk.

Big data in de zorg

Met (geanonimiseerde) big data kan artsen informatie worden aangeboden waarin de effectiviteit van behandelingen, medicijnen en middelen in vergelijkbare gevallen wordt getoond. Artsen stellen elkaar dit soort vragen van oudsher al, maar daar worden privacy-gevoelige apps voor gebruikt als Whatsapp. Het nu aangekondigde onderzoek naar belangenverstrengeling in de zorg zou niet eenmalig moeten zijn; dit kan goed een onderdeel vormen van een blijvende monitor op misstanden in de zorg.

Big data bij justitie

Zo kan Justitie big data gebruiken bij het verder verbeteren van de rechtsspraak omdat met big data patronen in de behandeling van burgers of het proces opgespoord kunnen worden. Maar ook opsporing van uitkeringsfraude, patronen bij vastgoedtransacties, incassobureaus e.d.

Big data voor alle bedrijven

Grote bedrijven hebben al eenvoudiger toegang tot big data omdat het toepassen ervan nu nog een flinke investering vergt (systemen, analisten, duiding). Om ook het MKB versneld toegang te geven zal er bijv. bij de KVK’s big data centra moeten komen per sector. Ook kleinere bedrijven kunnen dan bijv. de eigen data toetsen aan de in de hele sector verzamelde data, of gezamenlijk onderzoeksvragen formuleren.

Big data voor alle burgers

Daarnaast zullen wij een instituut starten waar burgers op hun beurt overheid en bedrijfsleven met big data kunnen controleren. De controlerende taak van onze parlementsleden kunnen we helaas onvoldoende aan hen overlaten. Er is kennelijk nog een instantie nodig die burgers die laat zien of verkiezingsbeloftes worden omgezet in beleid, welke wetten werken, en welke niet; welke subsidies echt iets opleveren, en welke niet.

Privacy

Privacy van burgers en bedrijven moet wel een uitgangspunt zijn bij het uitbouwen van het gebruik van big data. Gezien de slechte staat van de dienst van de overheden op de verschillende niveaus zal het Cbp meer bevoegdheden en middelen moeten krijgen om haar rol adequaat te kunnen spelen.

Toelichting: Big data

Inleiding
(Citaat van Wikipedia)  Men spreekt van big data wanneer men werkt met een of meer datasets die te groot zijn om met reguliere databasemanagementsystemen onderhouden te worden. Big data spelen een steeds grotere rol. De hoeveelheid data die opgeslagen wordt, groeit exponentieel. Dit komt doordat consumenten zelf steeds meer data opslaan in de vorm van bestanden, foto’s en films (bijvoorbeeld op Facebook of YouTube) maar ook doordat er steeds meer apparaten zelf data verzamelen, opslaan en uitwisselen (het zogenaamde internet der dingen) en er steeds meer sensordata beschikbaar zijn. Niet alleen de opslag van deze hoeveelheden is een uitdaging. Ook het analyseren van deze data speelt een steeds grotere rol. Deze data bevatten immers een schat aan informatie voor marketingdoeleinden.
Definitie

De definitie van big data is niet altijd duidelijk en de term big data wordt vaak ten onrechte gebruikt. Volgens Gartner gaat het om drie factoren:

  • de hoeveelheid data;
  • de snelheid waarmee de data binnenkomen en/of opgevraagd worden;
  • de diversiteit van de data. Hiermee wordt met name bedoeld dat de data ongestructureerd zijn en niet in een traditionele database opgeslagen kunnen worden.

Als aan minimaal twee van bovenstaande factoren is voldaan, spreekt men in het algemeen over big data.

Drie andere factoren zijn:

  • de variatie in de data. M.a.w. verschillende bronnen kunnen elkaar tegenspreken en het geheel extra compliceren;
  • de kwaliteit van de data: de ene bron is minder betrouwbaar dan de andere;
  • de complexiteit van de data: de mate waarin ongestructureerde data van verschillende bronnen met elkaar te combineren zijn.

Veiligheid en Justitie

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft dit jaar van de Algemene Rekenkamer ook een ‘ernstige volkomenheid’ op het rapport gekregen. Hier betreft het het financiële beheer. Daarnaast zijn er nog allerlei andere problemen die mogelijk te maken hebben de omvang van het superministerie. Wat er naar boven kwam naar aanleiding van de Teeven-deal is van een hele andere orde met name omdat het om een cultuuraspect gaat dat nou juist bij justitie volstrekt onacceptabel is. De ambtenaren zelf valt alleen weinig te verwijten, met de huidige regeringsleden als voorbeeld. Er zal geïnvesteerd moeten worden, o.a. in juridische kennis- en beslissingsondersteunende systemen om de werkdruk te verminderen en de mogelijkheden voor maatwerk te vergroten. Tenslotte: offline wordt online! 

Achterstallig onderhoud repareren

Bij justitie zal extra geïnvesteerd moeten worden, eigenlijk om het achterstallig onderhoud weg te werken dat de laatste kabinetten nota bene op dit gebied van veiligheid hebben laten ontstaan.

Screening

Zo heeft de politie heeft nog zeker 2 jaar nodig om 3.359 agenten met een vertrouwensfunctie te screenen: een deel deel werkt nu al met gevoelige politiedossiers. Ook kwam de screening van asielzoekers op terroristen kwam op gang toen de grote stroom voorbij was. De komende maanden zou dat wel eens kunnen gaan veranderen (tot de verkiezing 15 maart 2017 dan).

Omvang van het ministerie

Een oorzaak van een aantal problemen bij Justitie ligt mogelijk in het grote aantal beleidsterreinen en diensten waar het voor verantwoordelijk is. Naast alle gewone taken behoeven cyber security, terrorisme, immigratie en terugkeer zoveel (sterk gestegen) aandacht dat dat niet te doen lijkt binnen één ministerie; in ieder geval niet met één staatssecretaris. Minimaal zal er een staatssecretaris bij moeten.

Opsporing en rechtsspraak met (big) data

Justitie kan big data gebruiken bij het verder verbeteren van de rechtsspraak omdat met big data patronen in de behandeling van burgers of het proces opgespoord kunnen worden. Maar ook opsporing van uitkeringsfraude, patronen bij vastgoedtransacties e.d. Gezien de zwakke reputatie van de overheid op het gebied van privacy van burgers zal het Cbp ook hier actief toezicht moeten (kunnen) houden.

Recidivisten

De huidige boetes en straffen zijn kennelijk onvoldoende voor een aantal recidivisten. Ons voorstel is om meer begeleiding en verplichte cursussen te combineren met een puntensysteem, vergelijkbaar met het puntenrijbewijs. Verkeersovertreders, dronken automobilisten, zakkenrollers, andere dieven, pesters in buurten e.a. krijgen per overtreding strafpunten. Ook mensen die al veroordeeld zijn tot een taakstraf en niet komen opdagen en medewerkers van Justitie bedreigen etc. krijgen in ons voorstel strafpunten. Meer punten leiden automatisch tot langere begeleiding en meer straf, langere inbeslagname van auto’s e.d..

Dezelfde regeling is mogelijk met ondernemers die zich keer op keer schuldig maken aan oplichting, valse facturen etc.

Verkeersovertreders

Wat ons betreft kan het beginnersrijbewijs vervallen, omdat deze regels algemeen zouden moeten gaan gelden voor alle verkeersdeelnemers. Te snel rijden of bumperkleven is bepaald niet alleen een slechte gewoonte van jonge burgers.  De periode om een rijbewijs mogen intrekken gaat omhoog afhankelijk van genoemde punten. Als een alcoholslot niet verplicht kan worden om juridische redenen, dan zal het aantal strafpunten voor een promillage van 1,3 omhoog moeten.

Offline wordt online

Onze wetten zijn gebaseerd op fysieke mensen die in een bepaalde relatie staan tot andere fysieke mensen of tot de overheid. Met de huidige technologische ontwikkelingen moeten we er rekening mee houden dat er straks ook ‘virtuele’ versies van ons zelf boodschappen gaan doen, thuis blijven of juist op reis gaan en daar handelingen verrichten. En dus fouten gaan maken. Daar moeten we vast over gaan nadenken, ook in onze wetgeving.

Op een heel ander terrein kunnen en moeten we al veel meer maatregelen nemen en wetten aanpassen om te zorgen dat kwetsbare fysieke mensen in hun virtuele versie beschermd worden. Online hoort er gewoon bij in deze wereld, dus er is online geen onbeperkte vrijheid of iets dergelijks. Net als in de fysieke, offline wereld, dienen mensen zich aan dezelfde regels te houden. En ook online zullen mensen moeten worden beschermd tegen criminelen, en zullen criminelen opgespoord moeten worden. Nu gebeurt dat natuurlijk al als iemand ten gevolge van online contact in de fysieke wereld schade oploopt. Maar laten we het maar omdraaien: we passen alle wetten die we hebben voor de offline wereld toe op de online wereld, en kijken dan wat er anders is. Dat levert een betere aanpak op dan achter de technologische ontwikkelingen aanhobbelen en steeds achteraf de schade voor (nieuwe) slachtoffers moeten beperken.

Aanpak voor de zorg; een DBC

Nederlandse zorg is vergeleken met veel landen om ons heen goed, of erg goed. Maar de zorg kost ons veel, en volgens sommigen teveel. De marktwerking in de zorg heeft onvoldoende gewerkt. Op korte termijn zal er aantal maatregelen genomen worden om de ergste fouten te herstellen. Wij hebben een uitgebreid en concreet programma opgesteld dat in vier jaar de zorg zal verbeteren. Deze diagnosebehandelingcombinatie (DBC) bevat een analyse, principes, effecten, scenario’s om te eindigen met de concrete maatregelen. Wij gaan uit van gedeelde verantwoordelijkheid: zorgverleners en patiënten zijn beiden verantwoordelijk. De overheid had zich teruggetrokken maar zal op het gebied van standaarden, tarieven, wetgeving, marktwerking en producten(inkoop) weer een veel actievere rol moeten spelen. Marktwerking blijft, maar alleen in sectoren waar concurrentie belangrijker is dan samenwerking. Het doel is simpel: we willen goede zorg, in een overzichtelijk systeem, waar iedereen op een redelijke manier aan meebetaalt dan wel aan verdient. Nieuwe afspraken, technieken en processen gaan ons daarbij helpen, maar het uiteindelijk is het allerbelangrijkste: menselijke zorg.

Inleiding

Nederlandse zorg is vergeleken met veel landen om ons heen goed, of erg goed. Maar de zorg kost ons veel, en volgens sommigen teveel. Lastig daarbij is wel dat de zorgkosten blijven stijgen, ook al is de stijging wel wat afgenomen.  Verontrustend is alleen dat VWS niet weet waaraan dat te danken is en dat het namelijk zal hebben geholpen is dat 10% van de Nederlanders in de eerste 7 maanden van 2016  zorg heeft gemeden, gezien het eigen risico. Wat de oorzaken ook mogen zijn, zorg is te belangrijk om het a) zo complex te laten dat we niet kunnen bijsturen en b) zo duur te laten dat mensen die zorg nodig hebben zorg vermijden.

De laatste tijd heeft een aantal bekende Nederlanders de publiciteit gezocht vanwege de toestand van de zorg en welzijn. Geer en Goor (ouderen), Joop van Rijn (over zijn vrouw; vader van Martin van Rijn, VWS), Hugo Borst (AD-columnist; ouderenzorg in Nederland: manifest ‘Scherp op ouderenzorg’); allemaal dachten zij zelf dan maar op de barricaden moeten, ludiek of niet.

Wij van Partij Bonte Koe hebben de zorg geanalyseerd met kranten en rapporten juist in de rol van burger. De burger die al dan niet eens in de zorg terecht kan komen, maar ook de burger als betaler van belasting, eigen bijdrage etc. Wij denken dat de hier voorgestelde oplossingen al lang hadden gemoeten. En nu meer dan noodzakelijk zijn. Kennelijk is het zelfreinigend vermogen van de zorg, en dan vooral van zorgmanagers en beleidsmakers, onvoldoende groot. Dat kan niet anders, gezien de onnodige behandelingen, gebrek aan transparantie, te hoge prijzen en de voortdurende schandalen rondom belangenverstrengeling, onkostendeclaraties e.d.

Samenvattend

  • Het gaat erom dat Nederlanders goede zorg willen, in een overzichtelijk systeem, waar iedereen op redelijke manier aan meebetaalt dan wel aan verdient. En als het even kan: menselijke zorg.
  • Wij gaan uit van gedeelde verantwoordelijkheid, dus zorgverleners en patiënten zijn beiden verantwoordelijk.
  • Nederland is een klein land; laten we niet doen of het om een oneindig complex probleem gaat dat we niet kunnen oplossen met moderne aanpak, big data, transparantie en de beroemde Hollandse directheid.
  • De overheid had zich teruggetrokken maar zal op het gebied van standaarden, tarieven, wetgeving en producten(inkoop) een veel actievere rol moeten spelen.
  • Marktwerking blijft, maar alleen in sectoren waar concurrentie belangrijker is dan samenwerking.

Notabene

  • De analyse van de huidige situatie, het hoofdstuk De zorg nu, komt nog. Het bevat de onderbouwing van de ‘diagnose’.
  • Zorgverleners en artsen, maar ook zorgnemers en patiënten worden door elkaar gebruikt. Verder staan er ongetwijfeld fouten in; verkeerde termen, procedures die anders gaan, veranderingen die al zijn doorgevoerd. Mocht u die herkennen, wilt u ons dat melden? Dan passen we dat aan.

Diagnose

De belangrijkste conclusie is dat er hard wordt gewerkt in de zorg en dat er over het algemeen hoge kwaliteit zorg wordt geleverd! De zorg als systeem, evenwel:

  • is te complex. Daarom is het lastig bij te sturen, geeft teveel ruimte aan belangenverstrengeling, maar werkt ook vervreemding in de hand
  • bevat veel verspilling van tijd en geld (‘waste’). Er worden soms 2 operaties uitgevoerd waar dat ook in 1 kan. Er zijn tussen zorgverleners en zorgverzekeraars soms 7 prijzen voor 1 behandeling. En misschien nog wel belangrijker: verspilling van aandacht.
  • werkt vervreemding in de hand omdat patiënten en zorgverleners de impact van hun beslissingen op het systeem niet zien. Een arts denkt onnodig een duurdere machine te kunnen aanschaffen, zonder besef van waar geld ook nog voor gebruikt kan worden. Onnodige behandelingen worden toch verricht. Tegelijkertijd voelt een patiënt voelt niet wat het kost als hij zijn oefeningen niet doet of zijn kuur niet afmaakt, en de behandeling langer duurt.
  • levert geen of weinig stuurinformatie, dan wel is deze informatie onduidelijk
  • is in de basis kostengericht en niet bijvoorbeeld kwaliteitsgericht
  • beloont kwantiteit, d.w.z. aantal verrichtingen, of het opmaken van budget. Daarmee leidt het tot hogere kosten
  • kost ons veel geld. Of het teveel geld is, hangt af van wie je het vraagt.
  • is een mix van harde prijsonderhandelingen gevolgd door afspraken over de traditionele budgetten (planbare kosten). Daarmee staat het ver af van het economische systeem van prijsvorming in een ‘vrije markt’
  • bevordert niet altijd om samen te werken. Het is deels een markt waarin geconcurreerd moet worden. Samenwerking kan zelfs verboden zijn.
  • is voor nieuwkomers lastig om in door te dringen
  • stimuleert innovatie niet bijzonder (o.a. door belemmeringen op samenwerking)
  • maakt weinig gebruik van moderne middelen als beslissystemen, applied gaming, robots en big data.

Wat is er niet gedaan?

Onder de voor de hand liggende kenmerken van het systeem en symptomen van de aandoening in onze zorg, is er een centrale angst: de angst dat het budget niet beheersbaar is. En om die angst te bezweren worden er maar jaarlijkse budgetten vastgesteld met boetes, wordt het aantal behandelingen in het geheim beperkt, wordt er krampachtig onderhandeld en net gedaan alsof er marktwerking is. Want “als de marktwerking er niet meer is, dan loopt het helemaal fout”. Tenminste: vanuit de kosten geredeneerd. En juist die kosten zijn blijven stijgen. Als we terugkeren naar ons doel, dan kunnen vaststellen dat we het volgende níet hebben:

  • een systeem dat alle behandelingen laat uitvoeren die nodig zijn, met de optimale kwaliteit en efficiency die de Nederlandse gezondheidszorg kan leveren
  • een systeem waarin geen behandelingen worden uitgevoerd die niet nodig zijn
  • een systeem waarin geen ruimte is voor oneigenlijke belangen
  • een systeem waarin wij met zijn allen bepalen wat noodzakelijke zorg is en wat de gewenste kwaliteit is
  • en heel simpel: een systeem waarin een getrouwd stel na 50 jaar samen niet wordt gescheiden omdat hij een andere indicatie heeft dan zij.

Behandelplan

Principes

We hebben een aantal principes en verbeteringen opgesteld, als uitgangspunten voor de concrete uitwerking van de ‘Behandeling’:

  • 1) Zorggelijkheid van alle Nederlanders in toegang tot noodzakelijke zorg in juiste aanbod en kwaliteit. Toegankelijkheid is zowel fysiek (afstand) als financieel.
  • 2) Systeem: een overzichtelijk en transparant systeem, gericht op kwaliteit. De focus kan worden verlegd van kosten naar kwaliteit door centraal geregistreerde producten (niet alleen medicijnen) en prijzen, vastgestelde tarieven, standaarden en transparantie;
  • 3) Van vrijblijvendheid naar verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. Van cliënten kan worden verwacht dat zij volledig meewerken en hun therapie trouw zijn en bijdragen aan het succes van het traject. We gaan patiënten vragen zich beter te melden, dan wel aan te geven dat een andere eindsituatie is bereikt (blijvende invaliditeit). Van de artsen kan worden verwacht dat zij een behandeling uitvoeren die optimaal is voor de cliënt, binnen de kaders van de zorg in Nederland (geen onnodige (dure) medicijnen, behandelingen etc.). Waar nodig worden daar richtlijnen voor opgesteld waar de zorgverlener vanuit kan gaan.
  • 4) Zorgbepaling worden door andere partijen gedaan dan zorgbetaling. Oftewel: degene die de kosten moet beheersen mag niet degene zijn die bepaalt of zorg nodig is, en hoeveel. Dit moet worden gedaan door een partij die maar één belang heeft: een goed zorgtraject.
  • 5) Van budgetten naar gemaakte kosten; budgetten worden voorschotten die worden verrekend met de werkelijk geleverde zorg. De prikkel om het budget op te maken verdwijnt.
  • 6) Kosten en baten worden gelijk verdeeld over alle spelers. Een voorbeeld: iemand aan een eigen bijdrage voor farmaceuten gedacht?
  • 7) Vergoeding voor arbeid naar behoren: er komen minimumtarieven voor medewerkers in de thuiszorg e.d. en maximumtarieven (Balkenende-norm) voor specialisten in loondienst en eigen bedrijven
  • 8) Van behandeling naar traject. Van aandacht voor een behandeling naar aandacht voor het hele traject t/m eindsituatie. En dus ook: van vergoeding van een efficiënte behandeling naar vergoeding voor het effect van het hele behandeltraject. De prikkel uit het aantal behandelingen verdwijnt.
  • 10) Continue verbeteren: in plaats steeds het wiel uitvinden of te focussen op fouten gaan we de nadruk leggen op continue verbeteren. Het beste wordt geïmplementeerd en steeds verbeterd, totdat er nog iets beters komt.
  • 11) Preventie: een belangrijk middel ter voorkoming van ziekten, en kosten, is preventie. Herstel van de schoolarts, obesitas programma’s voor kinderen vanaf jonge leeftijd, meer sport op school (voor alle kinderen), vergoedingen voor sportkleding en -schoenen waar nodig, zijn belangrijke middelen daarbij. Verder lezen
  • 11) Lastige discussies worden (op tijd) gevoerd: arts met cliënt, beleidsmakers met zorg, beleidsmakers met parlement etc.
  • 12) Samenwerking tussen afdelingen en instellingen wordt beloond
  • 13) Privacy wordt gewaarborgd: van zorgnemer én zorgverlener
  • 14) Zorg voor zorgverleners: veel zorgverleners werken onder hoge stress of maken teveel uren. Uitgangspunten zijn normale werktijden, duidelijke rollen en verwachtingen, continue verbeteren in plaats van fouten. Op de langere termijn komen er o.a. meer specialisten.
  • 15) Onderzoek: bij instituten die met belastinggeld worden betaald zal de onderzoekskalender moeten passen bij de prioriteiten van de Nederlandse zorg en de zorgnemers. Onderzoek wordt afgestemd in de EU.
  • 16) Marktwerking: alleen nog maar waar samenwerking en gemeenschappelijke innovatie niet belangrijker zijn.

Effecten

De te verwachten effecten van deze maatregelen:

  • Mensen zijn sneller gezond, door betere medicijnkeuze, betere gesprekken met arts, betere keuze behandelingen door beslissystemen en big data en meer therapietrouw
  • Minder complex systeem, dat beter te evalueren en bij te sturen is, en waarin artsen en patiënten kunnen zien hoe hun gedrag invloed heeft daarop
  • Efficiency door minder fouten, therapietrouw, samenwerking, continue verbeteren in plaats van ‘foutcultuur’
  • Best haalbare en betaalbare medicijnen en andere producten worden gebruikt. Met big data zal worden gevolgd wat de daadwerkelijke effectiviteit is van medicijnen en andere producten
  • Zorgverleners die door hun ‘contract’ met de zorgnemer niet alleen betrokken zijn bij de ingreep, maar bij het hele proces tot/met de genezing dan wel een andere ‘eindsituatie’
  • Meer tijd door verminderen onnodige behandelingen en onnodige onderhandelingen (centrale tarieven)
  • Betere verhouding zorgtaken-overige taken door digitalisering, vermindering van administratie, deels weghalen van inkoop (productleveranciers, farmaceuten), afschaffen verschillende evaluatiemethoden en formulieren per verzekeraar
  • Minder zorgvraag door preventie (obesitas-programma, sport, gezond-voedselprogramma in publieke ruimte) en vroege signalering (schoolarts)
  • Lagere kosten door betere inkoop
  • Onderzoek volgens onze prioriteiten, zowel in Nederland als in Europa
  • Blijere zorgverleners: minder werkdruk, duidelijker verwachtingen

Vierjarenplan voor revalidatie van de zorg

Afgezien van de kwaliteitsverbeteringen, gelukkiger zorgverleners, meer overzicht, voorzien wij het volgende scenario’s.

Jaar 1: voorbereiden, uitwerken, wetgeving, inrichten (big data, productenregistratie, data-uitwisseling, standaardisering), eerste kleinere maatregelen (transparantie, vaste tarieven, inkooporganisatie, afspraken farmaceutische industrie, aantal specialistenopleidingen uitgebreid); kosten groei blijft, maar de groei daalt verder (harder dan nu het geval is)

Jaar 2: verdere uitwerking, systeemaanpassingen (budget naar voorschotten, van behandelingen naar behandeltrajecten), inrichten beslissystemen, rapportages, meer kleinere maatregelen; kosten groei stopt

Jaar 3: aanpassingen zijn op stoom; bekendmaking van zorginstellingen en afdelingen die het best samenwerken en omgaan met fouten; laatste specialisten maken keus voor loondienst of eigen BV – binnen publieke zorginstellingen geen maatschappen e.d. meer; marktwerking beperkt tot sectoren waar concurrentie zal leiden tot de beste prijs/kwaliteitverhouding

Jaar 4: systeem in stadium van ‘continue verbeteren’. Resultaten uit big data leiden steeds weer tot aanpassingen bij inkoop, behandelingen, meer personalisatie maar ook tot vroege herkenning van epidemieën; beslissystemen worden alsmaar beter; eerste ‘extra’ specialisten komen uit de opleiding

Uitwerking

Na de diagnose, principes en scenario’s, volgt dan nu het behandelplan en de uitwerking waarop bovenstaande is gebaseerd.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid versus vrijblijvendheid
  • Vrijblijvendheid zorgverleners: omdat systeem complex is, is het makkelijk en deels terecht om alleen te focussen op het eigen deel van het systeem. Toch is het ook voor zorgverleners noodzakelijk om de impact van de eigen beslissingen op het systeem te zien. Vrijblijvendheid bij toepassen van best practices, innovatie en eigen beslissingen bij inkoop e.a. zal minder moeten worden ten gunste van samenwerking, continue verbeteren, gebruik big data en transparantie. Een middel kan zijn om maandelijks een overzicht te bespreken van alle kosten die hij of zij heeft gemaakt, vergeleken met andere artsen in Nederland in vergelijkbare gevallen.
  • Vrijblijvendheid patiënten: therapietrouw (oefeningen, medicijnen) zal een vast element moeten worden in de behandeltrajecten. De vrijblijvendheid bij de patiënt zal kleiner moeten worden. Er zullen nadrukkelijk instrumenten aangeboden moeten worden om cliënten te helpen en te trainen. Een optie is versneld invoeren van applied gaming in alle delen van de zorg.
Kwaliteit, aanbod
  • Zorggelijkheid en kwaliteit: het zorgaanbod in Nederland wordt overal gelijkgesteld. In heel Nederland krijgt iemand met indicatie dyslexie dezelfde (kwaliteit) behandeling. Waar nodig wordt de vereiste kwaliteitscriteria vastgesteld door een centrale zorgautoriteit (en niet door individuele verzekeraars). Deze criteria worden openbaar gemaakt. Deze kwaliteit moet overal in Nederland geboden worden, zodat Nederlanders overal zorggelijkheid hebben.
  • Gemeenten in heel Nederland krijgen dezelfde criteria, tarieven, minimumlonen van thuiszorg e.a., splitsing van betaling en bepaling. Binnen die spelregels kunnen zij excelleren in zorgkwaliteit, klantvriendelijkheid en interne efficiency.
  • Van behandeling naar traject: in plaats van de focus op de behandeling en de kosten zal de aandacht moeten gaan naar het ‘contract’ tussen zorgverlener en zorgnemer, arts en patiënt, die samen een traject aangaan van klachten tot/met de genezing dan wel een andere ‘eindsituatie’. Dit vraagt betrokkenheid en verantwoordelijkheid van beiden. Het gaat dan dus niet alleen om intake en behandeling, maar ook om verdere verloop t/m de beter-melding door de patiënt. Alleen dan kunnen medicijnen geëvalueerd, therapietrouw geholpen Op grote schaal zullen de mogelijkheden ter beschikking worden gesteld om tijdens het traject bloedwaarden, video’s van oefeningen, slaapdagboek, apps etc. te delen met de arts. (Inderdaad: privacy is zeer belangrijk aandachtspunt, maar de kosten van de zorg maken de zorg niet vrijblijvend).
  • Effectiviteit en kwaliteit wordt straks steeds (o.a. met big data) gemonitord en in de beoordeling van organisaties, apparatuur en medicijnen meegenomen. Efficiency in processen wordt slechts een van de factoren in de waardering.
  • Veel artsen en andere zorgverleners maken nu teveel uren. Nederland heeft relatief weinig specialisten. Het Capaciteitsorgaan zoals het nu functioneert heeft belang bij dit lage aantal specialisten vanwege hun onderhandelingspositie voor tarieven en lonen. De aantallen voor opleidingen zullen voortaan worden bepaald door zorgeconomen en anderen, met een niet bindend advies van betrokken specialisten. Voordeel van meer specialisten is dat er meer tijd komt voor patiënt, opleiding, continue verbeteren, en dat er minder fouten worden gemaakt.
  • Communicatie met patiënt is terugkerende issue. Dit moet kennelijk vanaf jaar 1 in opleiding veel meer aandacht krijgen en daarna blijvend een aandachtspunt moeten zijn. Gezien de zorghiërarchie zal de kwaliteit van de communicatie bij artsen periodiek door een onafhankelijk instituut moeten worden vastgesteld. Daarnaast zal de arts waar nodig meer tijd moeten krijgen om goed te kunnen communiceren.
Kosten, tarieven, vergoedingen
  • Centrale registratie: naast de centrale registratie van medicijnen komt er een centrale registratie van producten: van operatierobots tot, waar nodig, pleisters. De afwegingen die in de individuele organisaties overblijven zijn de keuze uit bijvoorbeeld de beste 3, meedoen aan trials voor nieuwe producten. Alle producten, medicijnen, rolstoelen, operatierobots, worden jaarlijks/meerjaarlijks geëvalueerd op basis van big data uit heel Nederland met vraag of zij nog bijdragen aan het doel waarvoor wij ze aanschaffen. Nieuwe producten worden jaarlijks toegevoegd aan de vergelijking. De beste 3 blijven steeds over. De rest niet. Informatie hierover wordt als open data ter beschikking gesteld voor publiek, app makers e.a. #continue verbeteren
  • Centrale inkoop: er moet centraal ingekocht worden waar dat nodig is, bijv. bij nieuwe machines, nieuwe medicijnen. Bepalen waar centrale inkoop nodig is, is simpel: de ‘sales-dichtheid’ van de farmaceuten en andere leveranciers is een goede indicatie. Centrale inkoop wordt niet gedaan door ambtenaren bij VWS, maar door onderdeel van een van de huidige zorginstellingen dat gespecialiseerd is in inkoop en onderhandelen, en gebruik kan maken van input uit big data van Nederlandse zorg. Vanzelfsprekend moet het geen log instituut worden, maar het is beter dan de incidentele maatregelen die nu worden genomen. En centrale inkoop scheelt veel tijd en aandacht zodat de focus kan naar kwaliteit.
  • Tarieven behandelingen: er komen vaste tarieven per behandeling voor heel Nederland. Het prijsniveau zal steeds zodanig zijn dat een zorginstelling die zijn zaken goed op orde heeft het ervoor kan doen. Een inefficiënte organisatie niet, en die zal dus moeten aanpassen. Jaarlijks worden de tarieven geijkt en waar mogelijk verlaagd (efficiency zal toenemen). Dit scheelt veel geld, tijd en aandacht bij veel betrokkenen; en onduidelijkheid voor publiek. Tarieven worden als open data ter beschikking gesteld voor publiek, app makers e.a.
  • Tarieven inkoop zorg: er komen centrale (minimum-)tarieven voor functionarissen in thuiszorg en vergelijkbare sectoren. Gemeenten kunnen zich richten op kwaliteit en effectiviteit.
  • Vergoedingen: de directe koppeling tussen efficiency en beloning (aantal behandelingen x tarieven) wordt weggehaald. Transparantie zal zorgen dat er voldoende behandelingen worden uitgevoerd. Zorginstellingen kunnen extra worden beloond voor de kwaliteit van het hele zorgtraject, patiënt tevredenheid, openheid over fouten, samenwerking buiten de zorginstelling, voor het snel overnemen van betere technieken e.a.
  • Vergoedingen/salarissen: uitgangspunt is vergoeding voor arbeid naar behoren. Dat betekent minimumtarieven in thuiszorg en maximumtarieven en -salarissen (Balkenende-norm) voor specialisten in loondienst en eigen bedrijven. Salarissen voor verschillende zorgverleners worden gelijk getrokken over hele zorg.
  • Vergoedingen/in loondienst of eigen bedrijf: artsen die werken binnen de muren van een publieke zorginstelling e.a. komen in loondienst. De verlengde subsidie voor overgang naar loondienst (vergoeding voor gemiste goodwill) wordt beperkt tot 1 jan. 2019. Na die tijd worden de tarieven voor ‘externen’ als artsen die werken vanuit maatschap of eigen BV zo gesteld dat deze bij een ‘normale werkweek’ en normale praktijkkosten het netto-inkomen niet hoger is dan de Balkenende norm. Tegelijkertijd komen er commerciële tarieven voor de acquisitie van patiënten (doorverwijzingen etc.), huisvesting, verzekeringen e.a..
  • Toegang tot de markt/aanbestedingen: er komen twee- of driejaarlijkse vergunningen voor alle organisaties die een rol spelen in de zorg. De vergunning wordt verleend op basis van efficiency, kwaliteit, maar ook de verhouding tussen vergoedingen voor bestuurders en die van werknemers en de Balkenende norm, commerciële belangen e.d. Dit zal zo (wettelijk) moeten worden ingericht dat deze aspecten als criteria in aanbestedingen meegewogen kunnen en moeten worden. Met vaste tarieven kunnen aanbestedingen focussen op kwaliteit.
Financiering en marktwerking
  • Zorgverleners, gemeenten e.a. krijgen geen budgetten maar voorschotten; aan het einde van het jaar wordt er verrekend (overschotten worden dus terugbetaald).
  • Verzekeraars krijgen net als de banken normen opgelegd voor reserves die zij moeten aanleggen; jaarlijks wordt dat geoptimaliseerd. Gezien de benodigde competenties in ons kleine landje zou het goed zijn als DNB dat zou doen.
  • Marktwerking Een flink deel van zorg is niet geschikt voor voldoende marktwerking door regulering e.a. (zie XX). De prijsvorming in markt wordt overgenomen door centrale zorginstituten voor vaststellen van normen, tarieven, standaarden, kwaliteit. Marktwerking zal worden gehandhaafd in sectoren van de zorg waar marktwerking en gemeenschappelijke innovatie niet belangrijker zijn. Het gaat dan om planbare zorg (ogen, knieën, heupen e.d.) waar organisaties of patiënten kunnen kiezen op basis van transparante prijzen, kwaliteit e.a. aspecten die nodig zijn om in een vrije markt een product te kunnen uitkiezen. Ook daar binnen duidelijke spelregels; controle op belangenverstrengeling, prijsafspraken etc. die ook in de rest van de markt spelen. Verder lezen LINK
Beslissystemen
  • Indicatie en behandeling (indicatiestelling, medicijnen) wordt waar mogelijk voorgesteld door beslissingsondersteunende software op basis van patiëntgegevens, anamnese, algemene medische informatie en big data in Nederland. Voorbeelden van die landelijke input zijn alerts voor opkomende epidemieën en informatie over effectiviteit in vergelijkbare gevallen.
  • Door dit te baseren op data die uit feitelijk gebruik in Nederland komt, kunnen ook de beweringen worden getoetst die door de farmaceut of andere producent voor de registratie en goedkeuring zijn gedaan. Ook kan het helpen om trends en epidemieën eerder op te sporen.
  • Daarnaast kan het bijdragen aan het verder personaliseren van de behandelingen; een trend die al enige tijd gaande is. Er kan worden vergeleken tussen effectiviteit tussen bijv. mannen of vrouwen, maar ook tussen vrouwen van Nederlandse of Marokkaanse achtergrond. Verschillen kunnen optreden bij bij klachtbeschrijving, symptomen en effectiviteit van behandeling.
  • Dit geldt vanzelfsprekend eerder voor lichamelijke aandoeningen, maar zeker ook ondersteunende functie hebben bij aandoeningen in de GGZ.
  • Kostenbesparing zal optreden omdat ongewenste of onnodige behandelingen, te hoge doseringen en aantal medicijnen kunnen worden voorkomen.
  • Vanzelfsprekend moet er juist ruimte zijn voor maatwerk voor de individuele patiënt. Het aardige van dit type informatie- en beslissystemen is dat het de behandelaar juist in staat stelt zich meer met het specifieke van de patiënt/cliënt bezig te houden. Artsen stellen elkaar oudsher al dit soort vragen, maar daar wordt studieboeken, telefoon en privacy-gevoelige apps als Whatsapp voor gebruikt.
  • Artsen die hun bewegingsvrijheid ontnomen zullen voelen; dat klopt vergeleken met de huidige situatie. Dat is gebruikelijk bij de invoering van dit soort systemen. Het is helaas nodig omdat de huidige bewegingsruimte leidt tot teveel verspilling en onnodige kosten. Het feit dat de farmaceutische industrie artsen zo direct benadert geeft aan dat dat voor hen zin heeft; commercieel gezien. En verder: kunstmatige intelligentie en robots komen er sowieso aan, en dit is een eerste stap. Er komt daarmee o.a. meer tijd en aandacht vrij voor het optimaal duiden van de klachten, voor de vaak nog gebrekkige communicatie, en voor de kwaliteit van het hele traject.
Informatie, big data, overzicht en transparantie, bijsturen
  • Informatie-uitwisseling en big data: alle partijen zal worden gevraagd data aan te leveren. Er komt een versnelde invoering van big data, verplichte standaardisering van data en aanlevering. Het gaat om alles van geanonimiseerde behandelinformatie, inkoop, verzekeringen en vergoedingen e.a.
  • Met big data analyses worden data geijkt, en worden personen, organisaties, hun relaties en transacties op grote schaal worden geanalyseerd (blijvend; niet eenmalig).
  • De resultaten van de analyses wordt gebruikt om 1) als input te worden gebruikt in beslissystemen voor zorgverleners en -verzekeraars, 2) als input voor inkoop, 3) als input voor evaluatie van organisaties in de zorg, 4) als input voorstuurinformatie. Het aanleveren van deze data is niet vrijblijvend.
  • Met die waardenetwerkanalyse als input kan ook een realistische ‘zorgkaart’ worden gemaakt. Deze verbetert voor iedereen van beleidsmakers tot belastingbetaler het overzicht, omdat er op een begrijpelijke manier de werking van de zorg wordt uitgelegd. Dit betreft zowel de juridisch-ambtelijke theorie als de praktijk: kwaliteit, geldstromen, aantal verrichtingen, belangen.
  • Belangen: een belangrijk aandachtspunten is alle (neven)inkomsten van de deelnemers en hun onderlinge relaties via netwerken en bv’s. Een voorbeeld: er komt nu op verzoek van de Tweede Kamer een onderzoek naar belangverstrengeling in de zorg. Straks hoeft dit geen onderzoek te zijn, want KVK en andere externe gegevens zullen worden gecombineerd met facturen en vergoedingen. Ook de jaarlijkse reis van zorgbestuurders, ambtenaren van het ministerie, farmaceuten en zorgverzekeraars zou hierin naar boven moeten komen drijven. Een ander voorbeeld: bij de huisarts kan elke Nederlander zien welke relatie deze heeft met de farmaceut waar hij of zij de medicijnen van voorschrijft (cursussen al dan niet in buitenland; vergoedingen voor presentaties e.a.) #systeem
  • Transparantie en big data geldt ook voor zorgverzekeraars, die zelf immers hetzelfde doen bij hun verzekerden: data inzetten bijv. bij vermoeden van fraude. Per zorgverzekeraar wordt vastgesteld wat de relatie is tussen hun polissen en hun vergoedingen, naast de relatie tussen inkomens en vergoedingen voor bestuurders versus het eigen personeel en de Balkenende norm.
  • Complexiteit: dit verminder hierdoor, en ook wordt het eenvoudiger om het systeem bij te stellen. Prioriteiten kunnen gezamenlijk worden bepaald vanuit overzicht over geheel
  • Zorgverleners: transparantie mag niet ten koste gaan van privacy van zorgverleners en de mogelijkheid om te leren, o.a. door fouten te maken. Informatie over kwaliteit zal altijd gaan over instellingen als geheel en afdelingen daarbinnen. Nooit over individuen. De instelling is verantwoordelijk dat de zorgverlener, in dienst of als leverancier, zijn werk goed doet.
Innovatie & Onderzoek
  • Innovatie: digitalisering in processen, beslissingsondersteunende software, big data, robots e.a. zullen versneld worden ingevoerd. Het doel is hogere kwaliteit, meer efficiency, en daardoor ook meer ruimte voor goede gesprekken en mensen aan het bed.
  • Innovatiebudget: met de gebrekkige samenwerking rondom innovaties nu betekent dit niet noodzakelijk een hoger innovatiebudget. Samenwerking zal niet meer zo vrijblijvend zijn als het nu is. Innovatie zal moeten worden gemanaged, met een verdeling van inspanning over verschillende instellingen in Nederland heen. We kunnen in ons kleine landje niet elke keer het wiel blijven uitvinden. Het uitgangspunt wordt ‘continue verbeteren’ op basis van de beste resultaten tot nu toe.
  • Onderzoek: de onderzoekskalender in het Nederlandse wetenschappelijk onderzoek wordt nu vanuit eigen interesses en belangen binnen de eigen instellingen gedaan. Vaak gaat het om zeldzame ziekten. Onderzoek naar algemene prioriteiten, w.o. onderzoek naar verlichten van medische ongemakken, bijwerkingen, verschillen in klachten en symptomen tussen man/vrouw, ethniciteit, preventie vinden veel minder plaats. Ons voorstel is dat het deel van het onderzoek dat met ons belastinggeld wordt betaald, ook grotendeels door ons wordt bepaald. Dat wil zeggen dat vanuit VWS, NWO of andere organisatie een onderzoekskalender wordt opgesteld die past de zorgvraag van de Nederlandse bevolking. Het is overigens ook een ethische kwestie die in een ‘echte discussie’ besproken moet worden. De onderzoekseuro kan immers maar 1 keer uitgegeven worden. Dan is de keus belangrijk, en lastig, of die euro gaat naar een zeldzame dodelijke erfelijke ziekte waar jaarlijks 10 kinderen aan leiden, of naar een ongemak waar ca. 000 Nederlanders flink last van heeft. Hoe dan ook is het een keuze die we samen moeten bepalen, en niet alleen aan de door ons betaalde instituten hoeven over te laten.
  • Samenwerking in EU: voor zover dat nog niet gedaan wordt, zullen wij daarnaast streven naar een Europese kalender voor medisch onderzoek. Daarmee voorkomen we overlap, en kunnen zeker bij de zeldzame ziekten de inspanningen worden verdeeld over de verschillende landen. Waar nodig kunnen, in het kader van de Europese Unie, onderzoekers worden getraind in Nederlandse laboratoria, om vervolgens het onderzoek in eigen land voort te zetten.
Privacy
  • Er komen zeer strenge normen voor privacy en beveiliging tegen cybercrime in zorginstellingen. Gebruik van open communicatiemiddelen als Whatsapp of onbeveiligde email, onbeveiligde telefoons/smartphones, datalekken: alles moet worden gemeld.
  • Er is al een onafhankelijk overslagpunt voor data in de zorg. Dat zal moeten worden uitgebreid gezien de plannen voor big data, analyses. Tegelijkertijd zal de privacy ook hier zeer streng moeten worden nageleefd. Criteria hiervoor worden openbaar.

NB: dit item wordt nog aangevuld en verbeterd. Heeft u suggesties? Mailt u die dan naar info@partijbontekoe.nl.